Jak powiedzieć «nie»

Dlaczego tak trudno powiedzieć „nie”, nawet wtedy, gdy naprawdę czegoś nie chcemy?

Czasami zgadzamy się na spotkanie, choć mieliśmy inne plany. Bierzemy na siebie cudze obowiązki, ponieważ niezręcznie nam odmówić. Pomagamy, mimo że jesteśmy zmęczeni. Ulegamy prośbom, a później czujemy złość — na innych albo na siebie. Boimy się, że odmowa kogoś zrani, rozczaruje lub sprawi, że zostaniemy uznani za egoistów.

„Jak powiedzieć «nie»” to książka o granicach, odpowiedzialności i prawie do podejmowania własnych decyzji bez ciągłego poczucia winy.

Autorka pokazuje, dlaczego cudze emocje mogą mieć tak duży wpływ na nasze zachowanie i jak łatwo pomylić empatię z obowiązkiem ratowania innych. Wyjaśnia również, w jaki sposób poczucie winy, litość, strach przed konfliktem czy potrzeba bycia „dobrym człowiekiem” mogą sprawić, że zgadzamy się na rzeczy, których w rzeczywistości nie chcemy.

Jednym z głównych punktów odniesienia jest trójkąt Karpmana — model opisujący role Ofiary, Prześladowcy i Ratownika. Na prostych przykładach z życia codziennego, rodziny, pracy i relacji książka pokazuje, jak możemy nieświadomie wchodzić w te role, przejmować odpowiedzialność za innych, ulegać presji albo próbować rozwiązywać problemy, które nie należą do nas.

Nie chodzi jednak o to, aby przestać pomagać, stać się obojętnym czy wszędzie doszukiwać się manipulacji. Chodzi o coś znacznie ważniejszego: nauczyć się odróżniać świadomą pomoc od ratowania, empatię od poczucia obowiązku, a własną odpowiedzialność od odpowiedzialności drugiego człowieka.

Książka pomaga również zrozumieć, że postawienie granicy nie gwarantuje, iż druga osoba będzie zadowolona. Ktoś może poczuć rozczarowanie, smutek czy złość — i nie zawsze oznacza to, że zrobiliśmy coś niewłaściwego. Możemy szanować cudze uczucia, nie rezygnując jednocześnie z własnych potrzeb.

„Jak powiedzieć «nie»” jest dla osób, które chcą nauczyć się odmawiać spokojnie i jasno, bez agresji, niekończącego się tłumaczenia oraz późniejszego poczucia winy. To książka o tym, jak pozostać empatycznym człowiekiem, a jednocześnie nie brać na siebie odpowiedzialności za życie, decyzje i emocje wszystkich wokół.

Bo powiedzenie „nie” drugiemu człowiekowi nie zawsze oznacza odrzucenie go. Czasami oznacza po prostu powiedzenie „tak” własnym granicom.